Төрийн мөнгөний бодлого инф­ляцийг нэг оронтой тоонд барих том зорилтыг жилийн жилд тунхагладаг ч өнөөх нь хоёр оронт руу хөл халтирахдаа амархан эд. Өнөөдрийн байдлаар инфляци буюу үнийн өсөлт бас л хоёр оронтой тоонд буюу 10.2 орчим хувьтай байх аж.

Дээшээ цойлох дуртай үнийн өсөлтийн эсрэг “төрийн” нэрээр хэрэгжүүлдэг “бодлого” нь их хялбархан, нарийндаа бодлогосоод ч байх юмгүй. Ердөө Төвбанк бодлогын хүүгээ нэмэх байдлаар л мөнөөх бодлого нь мухарлагдана. Уг нь энэ бол инфляцийн эсрэг хэрэглэх хамгийн энгийн томьёо, эдийн засгийн ангийн оюутан бүрт ойлгомжтой зүйл юм. Тэгэхээр үүнээс өөр ид шидгүй Төрийн мөнгөний бодлогыг “төрийн” бөгөөд “бодлого” гэж хэлэхэд томдсон хэрэг болох биз.

“Ардчилсан нам хамтарсан Засгийн газраас гарах тухай мэдэгдэл хийх гэж байна” гэсэн мэдээлэл өчигдөр орой ирэв. Хамтарсан Засгийн газраас гарах шийдвэр гаргасан эсэхийг Ардчилсан намын удирдлагын хүрээнээс тодруулахад юутай ч ийм асуудал яригдсан нь тодорхой боллоо.

МАН ба АН-ын хүчтэй мэт боловч маш хэврэг нэгдэл задрах цагаа хүлээж байгааг бүгд мэдэж буй. Учир нь төрийн эрх мэдлийг хэнээс хэнд хэрхэн шилжүүлэхээ иргэд шийдэх сонгууль хэтэрхий ойрхон ирсэн байна. Хамгийн сонирхолтой нь өнөөгийн хамтарсан Засгийн газрын хувь заяаны төгсгөлийг хийх шийдвэрийг хэн нь эхэлж гаргах бол гэсэн асуулт байдаг.

Сурвалжлагчаас сэтгүүлч болж өсч өндийхийн тулд эвхэрч өгдөггүй урт зам, намсч өгдөггүй өндөр давааг туулах хэрэгтэй болдог. Хэрэв тэр замыг туулж, давж сэтгүүлч болж чадсан л бол та хүрэх өндөрлөгтөө хүрсэн, өөр оргил байхгүй. Уг нь өөр нэг өндөр оргил бий л дээ, гэхдээ тэнд хүрэхийг сэтгүүлч бүр мөрөөдөж чаддаггүй юм. Учир нь сэтгүүл зүй, тэр тусмаа өдөр тутмын сонины эрхлэгч байх гэдэг тэрхүү оргилд хүрэх тавилан сэтгүүлч бүрт заяадаггүй...

Хэн нэгний томилолтоор биш, өөрийнхөө бүтээсэн орон зайгаар ерөнхий эрхлэгчийн байр сууринд хүлээн зөвшөөрөгдсөн цөөхөн сэтгүүлчдийн нэг нь Л.Мөнхбаясгалан юм. Цөөхөн ч гэж, минийхээр бол цорын ганц сэтгүүлч.

Ардчилсан нам эрх баригч биш, сөрөг хүчин бүүр ч биш. Тэднийг өнөөдөр ийнхүү хэн ч биш болгож чадсан биет бус нэгэн хүчин зүйл харин бодитой оршиж байгаа нь “ҮХЛИЙН ТЭВРЭЛТ” юм. Ардчилсан нам үхлийн тэврэлтэд оржээ. Хүзүүнд угласан олс шиг аюултай, тэр тусмаа нүдэнд үл үзэгдэх байдлаараа олсноос  ч хүчтэй тэрхүү цагиргийг хэн, хэзээ тэдэн рүү шидсэнийг аврах бүстэй  андуураад аваад углачихсан юм бол?

Гурван жилийн өмнөх сонгуулийн үр дүнгээр өнөөгийн МАН дангаар Засгийн газар байгуулах хэмжээний суудлыг парламентад авсан ч мөнхийн өрсөлдөгч АН-тайгаа хамтран гүйцэтгэх засаглалын эрх мэдлийг хэрэгжүүлэх шийдвэрийг гаргасан. Стандарт бус гэдгээс өөрөөр нэрлэж чадаагүй энэ шийдвэрийг С.Баяр намын даргын хувьд гаргахад өөрийнхөн нь ч, өнөөдүүл нь ч эсэргүүцэж чадаагүй. Мөнхийн өрсөлдөгч рүүгээ шидсэн С.Баярын цагиргийг өнөөдүүл нь аврах бүс гэж андуурах алхам энэ мөчид хийгдсэн. Ардчилсан намын даргын хувьд Ц.Элбэгдорж үүнийг хүлээн зөвшөөрөхгүйгээ мэдэгдэн албан тушаалаа өгөх тэр хоромд мөнөөх цагираг “үхлийн тэврэлт” болж хувирсан юм. Ц.Элбэгдорж хаалга хаасны дараа С.Баяр Ардчилсан намтай биш намын дотоод фракц бүлэглэлүүдтэй тохирч, сайдын суудлыг хувааж өгснөөр энэ намыг задалж чадав. Өнөөдөр Ардчилсан нам Ц.Элбэгдоржийн хаяж гарсан яг тэр байрлал дээр удирдагчгүй, бодлогогүй, хүчгүй хэвээр дөрөв дэх жил рүүгээ орж байгаа нь энэ. Энэ бол Ардчилсан намд хэрэглэсэн “үхлийн тэврэлт” хэмээх улс төрийн технологи.

Өөд өөдөөсөө харсан арваад өрөөний хаалга цэлийтэл дэлгээтэй. Хонгилд нэг ч хүн алга, бүгд үүдээ нээсэн өрөөнүүдэд хуваагдаж суугаад ид ажиллаж байгаа бололтой. Энэ бол Хөгжлийн банк...

Хүн хөгжихөд 21 мянган төгрөг нэмэргүй. Хувийн сууц нь халаалт, халуун усны сүлжээнд холбогдох, хашаа байшингаа хорооллын тохилог сууцаар солих, хийдэг бизнесийнх нь эргэлт 2-3 дахин хурдсах гэх мэт үзүүлэлтийг л харин хөгжил, тэр тусмаа хүний хөгжил гэж хэлэх ёстой. Хүнээ энэхүү жинхэнэ утгаар нь хөгжүүлэхэд чиглэсэн дэд бүтцийн томоохон төслүүдэд өнөөдөр санхүүжилт алга. Эдгээр төсөл хөтөлбөрүүдийг санхүүжүүлэх зорилгоор байгуулсан Хөгжлийн банк хаачсан бэ?

-Уржигдрын Засгийн газрын хуралдаанаар яригдсан асуудлаас юуны өмнө тодруулмаар байна. “Эрдэнэс Тавантолгой” уурхайн нүүрсийг нэг тонныг нь 70 ам.доллараар зарах гэрээ хийж байгаа талаар хуралдаанаар яригдсан юм уу. Зах зээл дээр нүүрсний үнэ үүнээс хавьгүй өндөр байгаа шүү дээ?

-Яг  70 ам.долларын тухай яриагүй юм. “Эрдэнэс Монгол” компанийн IPO-г хийж, хувьцааг нь бирж дээр гаргах асуудал яригдсан. Ямар ч уул уурхайн компанийн хувьцааг бирж дээр гаргахад тэр уурхай байгаа улсын хууль эрх зүйн орчин, дэд бүтцийг нөхцөлийг дагаж хувьцааны үнэ өсч, буурдаг. Гэтэл Төрийн өмчийн хороо, “Эрдэнэс Монгол” компани юу хийгээд байна гэхээр Тавантолгойн нүүрсийг урьдчилсан гэрээгээр зараад, авсан мөнгөнөөсөө иргэдэд тараах маягтай юм сэдэж байна. Зүй нь нүүрсээ ахиу үнээр, их хэмжээгээр зарах гэрээ хийгээд, мөнгөөр нь дэд бүтцийн төслүүдээ санхүүжүүлээч гэдэг саналыг л би тавьсан юм.

УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргалтай ярилцлаа. Тэрбээр Баабарын “Жамух”-ыг уншаад юу бодож байгаагаа сонирхуулснаар бидний яриа эхлэв. Товчхондоо бол Баабарын зөв ч, “Жамух” болж хувирсан нөхдүүдийн буруу биш гэж тэр дүгнэжээ.

Харин Р.Амаржаргал шиг ухаалаг, эвсэг, үзэл бодол нь дэвшилттэй ч түүгээрээ дарцаг хийж дэрвэдэггүй хэсгийнхнийг бас л Баабар “найс гай” нар гэж нэг удаа хэлсэн санагдана. Яагаад гэвэл...

-Хүмүүс тийм байх ёстой гээд ойлгочихсон, тэрэндээ эргэлзэхээ ч больчихсон зүйл дээр ганцаараа өөр үлдэхээр “хөгшин зөрүүд” нөхөр л харагдах гээд байна шүү дээ. Тухайлбал, Монголд сүүлийн хорин жилд хамгийн төгөлдөржсөн зүйл авлигын тогтолцоо. Хүлээн зөвшөөрөгдөөд нийгмийн үнэлэмжийн төвшинд тогтчихсон зүйл учраас дараагийн үе нь угаасаа ийм л байх ёстой гээд бодоод явчихаж байна. Гэтэл бидний үеийнхэнд тийм үнэлэмж байгаагүй, хэдийгээр ар, өврийн хаалга гэж байсан ч гэлээ. Өнөөдөр нийгмийн зохион байгуулалт, зохицуулалт болоод тогтчихсон авлигыг үгүй хийнэ гээд ганц нэг нөхөр тэмцэхээр ёстой л Дон Кихот болж харагдана. Салхин тээрэмтэй тэмцдэг шиг л...Дээр нь муухай ааштайгаараа хэлүүлнэ. Ингээд бодохоор тэр зүйлстэй тэмцэх нь зөв ч юм уу, буруу ч юм уу? Арваад жилийн өмнө дөө, би Чойжамц хамбатай ярилцаж байсан юм. “Монголд олон шашин нэвтэрч байна. Тэд хүмүүст ойлгомжтой хэлбэрээр ажиллаж, мультифильм үзүүлээд л, ном хэвлэж тараагаад л байна. Та нар ингэж болдоггүй юм уу” гэж асуусан чинь манай эр ингэж хэлсэн л дээ. “Үгүй ээ, Амараа. Бурхан багшийн хэлсэн үг байдаг юм. Хүмүүст савны хэмжээнд нь тааруулж харьц гэсэн үг байдаг юм” гэж. Нээрээ л савны нь хэмжээнд тааруулж ярих ёстой ч заримдаа эргэлздэг.